Bu haber kez okundu.

Kara Delik Nedir ve Kara Delikler Nasıl Oluşur?           

Kara delikler, evrenin en gizemli oluşumlar arasında yer almaktadır ve bu gizemli hallerini korumaya da devam etmektedir.

Black holes yani kara delikler, başta NASA olmak üzere birçok farklı kurum, kuruluş ve kozmolog tarafından araştırma konusu olmaktadır. Kozmoloji dünyasının en merak edilen kozmik oluşumlar arasında yer alan kara delik yapıları, beraberinde birçok farklı teoriyi de getirmektedir.

Peki, tam olarak kara delik nedir ve kara delikler nasıl oluşur?

Kara delik nedir?

Kara delikler aslında bir yıldızın ölümü ile birlikte meydana gelen kozmik oluşumlar olarak tanımlanabilir.

Bir yıldızın patlaması sonucunda oluşan çok büyük kütle çekim etkisine sahip oluşumlardır. Kara deliklerin birer delik olarak anılmasının altındaki sebep de sahip oldukları muazzam çekim kuvveti ile ışığı ile içine çekebilecek güçte olmasıdır.

O kadar ki söz konusu bu çekim kuvveti ile kara deliklerden, evrendeki hiçbir oluşum kurtulabilecek güce sahip değildir. Böylesine güçlü bir çekim gücünden ötürü, şimdiye kadar da ne yazık ki net bir şekilde hiçbir görüntüsü elde edilememiştir.

Dolayısıyla kara deliklerin varlığı, direk gözlemlere değil dolaylı gözlemlere ve analizlere dayandırılmaktadır. Bundan dolayı da kara deliğin içine girildiğinde neler olabileceği konusu, halen daha gizemini korumaktadır.

Elbette ki bu noktada çeşitli teoriler bulunmaktadır. Lakin herhangi bir deneme yapmanın en azından şu an için bir yolu olmadığı için, tüm bu cevaplar birer farklı iddiadan ibaret kalmaktadır.

Kara delikler nasıl oluşur?

Kara deliklerin varlığı kadar, oluşumları da büyük bir ilgi odağı haline gelmektedir. Zira kara deliklerin oluşu, trajik bir şekilde bir ölüme dayanır ve daha önce de belirtildiği gibi bir yıldızın ölmesi, aynı zamanda kara deliğin doğması anlamına gelmektedir. Tabii ki tüm yıldızlar için bu durum söz konusu değildir.

Kara delikleri, üç önemli evre üzerinden irdelemek mümkündür. Bu evreler ise şu şekildedir:

  • Kara deliğin doğumu

  • Kara deliğin gelişimi

  • Kara deliğim ölümü

Söz konusu bu adımlar ile birlikte bu gizemli kozmik oluşumlar hakkında bilgi edinmek çok daha iyi bir yaklaşım olacaktır.

Kara deliğin oluşum süreci

Kara delikler, daha önce de belirtildiği gibi aslında bir yıldızın ölümü yani yıldız patlaması ile birlikte başlamaktadır.

Öncelikle bir yıldız patlaması meydana gelir. Bu süreçte yıldızın kendi çekirdeği de içine çökmüş olur. Bu çekirdeğin çöküşünün ardından herhangi bir bağ kurulabilecek madde kalmaz. Patlama ile birlikte gazlar ve tozlar da ciddi anlamda sıkışmış olur. Patlama ile birlikte oluşan şok dalgaları da kara delik oluşumuna ek olarak yeni yıldızların oluşumu için evrende yayılmaya başlar.

Haber Tekno sitesinin yayınlamış olduğu ve bilim insanlarının röportajlarını kapsayan makalede, daha fazla detay bulunmaktadır: Kara Delik Nedir, Nasıl Oluşur? & Doğumu, Gelişmesi ve Ölümü ile Kara Delik Oluşumu

Kara delikler ile ilgili bu makalemizde yer alan bilgilerin bazı bölümleri de HaberTekno haberi içeriğinden derlenmiştir.

Georgia State Üniversitesi’nden astronom Bentz’in açıklamalarına göre eğer yıldızın merkezinde bizim güneşimizin yaklaşık olarak üç katı kütle bulunursa, bu kütle çöker ve kara delik meydana gelmiş olur.

Dolayısı ile tüm yıldız patlamalarının, aslında kara delikleri oluşturduğunu söylemek, doğru bir ifade olmayacaktır. Ayrıca yapılan açıklamalara göre de yıldızın ölümü ile bir kara deliğin doğması evrende oldukça çok görülen bir durumdur.

Bundan dolayı da yıldızların ve kara deliklerin birbiri ile çok ilgili olduğunu söylemek, yanlış bir ifade olmayacaktır.

Kara deliğin gelişimi

Kara delikler, doğumları ile sabit kalan kozmik oluşumlar değildir. Doğumu ve ölümü arasında belirli bir gelişim süreci de bulunmaktadır. Kara deliğin içine düşen gaz, gezegen veyahut bir yıldız olabilir. Bunların hepsi kara deliğin kütlesine katılmış olur.

Yani kara deliğin içine düşen oluşumlar, aslında kara deliklerin büyümesine de vesile olmaktadır. Bilim insanları ise söz konusu olan bu kadar etkin bir büyümenin, gazların katılımıyla olduğunu düşünüyor.

Bu süreci örneklemek gerekirse, kara deliğe düşen gaz, küvetin içinde çekilen su gibi davranır. Kara deliğin etrafında dönmeye başlar ve sonunda yutulur.

Nitekim gaz da bir kara deliğin içine girdiği zaman aynı şekilde davranır. Gözlemlenmesi mümkün olmadığı için bilim insanları bu durumu, Advanced Laser Interferometer Gravitational, Wave Observatory daha kısa adıyla LIGO ile saptamayı başardılar.

Kara deliğin ölümü

Kara delikler doğumu ve gelişimi sonrasında, ölüm ile sonuçlanan bir süreçten geçiyor olabilir. Bu konuda da diğer açıklamalarda olduğu gibi herhangi bir kesinlik söz konusu olamıyor.

Kara delikler Stephen Hawking tarafından da başlıca araştırma konuları arasında yer almaktadır. Kara deliklerin ölümünü de Stephen Hawking’in bir teorisi ile izah etmek mümkün oluyor.

Ünlü fizikçi ve kozmolog Stephen Hawking bu durumu, “Hawking ışıması” olarak bilinen bir süreçle açıklıyor ve mümkün olabileceğini düşünüyordu. Hawking ışıması olarak bilinen bu teoriye göre artık hiçbir kütle yutmayan ve olduğu gibi duran bir kara delik, en nihayetinde atom altı parçacıklar tarafından aşındırılmaya başlıyor.

Elbette ki bu süreç, oldukça uzun bir zaman alıyor. Öyle ki şimdiye kadar evrenin var oluşundan buyana geçen zaman, kara deliğin yok olmasını sağlayacak uzunlukta olamadı. Bunlarla beraber bir kara delik yıldızsal, süper kütleli veya arasındaki herhangi biri için küçük bir farklılığın oluşması bile çok fazla zaman alır.

Kara deliklerle ilgili birçok farklı soru işareti, halen daha cevaplanmayı bekliyor. Ancak gözlemlenmesi ve takip edilmesi konusunda araçların eksiklikleri, ne yazık ki mevcut soruların cevaplanmasını zorlaştırıyor.

Bilim dünyası içerisinde yapılan çalışmalar ile birlikte kozmolojinin en merak edilen kozmik oluşumlarından olan kara delikler ile ilgili önümüzdeki yıllarda daha detaylı keşifler yapılması bekleniyor.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.